Not Only…But Also: Cách Đảo Ngữ Ít Người Biết
Not only…but also là cấu trúc tương quan (correlative conjunction) rất phổ biến trong tiếng Anh, dùng để nhấn mạnh rằng cả hai điều đều đúng. Tuy nhiên, nhiều người học chỉ biết dùng ở dạng cơ bản mà không biết rằng khi Not only đứng đầu câu, câu phải đảo ngữ. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm vững cấu trúc này từ cơ bản đến nâng cao.
1. Cấu Trúc Cơ Bản (Không Đảo Ngữ)
Khi not only…but also nằm giữa câu (không đứng đầu câu), ta giữ trật tự từ bình thường —không cần đảo ngữ.
Công thức
S + V + not only + A + but also + B
Trong đó A và B phải cùng loại từ hoặc cấu trúc ngữ pháp (danh từ với danh từ, tính từ với tính từ, cụm động từ với cụm động từ…).
Đúng
She is not only beautiful but also intelligent.
Cô ấy không chỉ xinh đẹp mà còn thông minh.
Đúng
He speaks not only English but also French.
Anh ấy nói không chỉ tiếng Anh mà còn tiếng Pháp.
Đúng
They not only cleaned the house but also cooked dinner.
Họ không chỉ dọn nhà mà còn nấu bữa tối.
Nguyên tắc song song
Hai thành phần sau not only và but also phải cùng loại ngữ pháp. Ví dụ: danh từ + danh từ, động từ + động từ, mệnh đề + mệnh đề.
2. Cấu Trúc Đảo Ngữ (Not Only Đứng Đầu Câu)
Đây là phần quan trọng nhất và cũng là lỗi hay mắc nhất. Khi Not only được đặt ở đầu câu để nhấn mạnh, mệnh đề chứa not only phải đảo ngữ (đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ), nhưng mệnh đề chứa but also giữ nguyên trật tự bình thường.
Công thức đảo ngữ
Not only + trợ động từ + S + V, but S + also + V
Quan trọng
Chỉ mệnh đề sau Not only mới đảo ngữ. Mệnh đề sau but (also) giữ nguyên trật tự S + V bình thường.
Ví dụ đảo ngữ:
Đúng
Not only did he apologize, but he also offered to pay for the damage.
Anh ấy không chỉ xin lỗi mà còn đề nghị bồi thường thiệt hại.
Đúng
Not only does she speak English, but she also speaks Japanese fluently.
Cô ấy không chỉ nói tiếng Anh mà còn nói tiếng Nhật trôi chảy.
Đúng
Not only has the team won the championship, but they have also set a new record.
Đội không chỉ vô địch mà còn lập kỷ lục mới.
So sánh câu thường và câu đảo ngữ:
Câu thường:
He not only passed the exam but also got the highest score.
Câu đảo ngữ:
Not only did he pass the exam, but he also got the highest score.
3. Đảo Ngữ Với Các Thì Khác Nhau
Trợ động từ trong câu đảo ngữ thay đổi tùy theo thì của câu gốc. Dưới đây là bảng tổng hợp:
| Thì | Trợ động từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| Hiện tại đơn | do / does | Not only does he work hard… |
| Quá khứ đơn | did | Not only did she leave… |
| Hiện tại hoàn thành | have / has | Not only has he finished… |
| Tương lai đơn | will | Not only will they attend… |
| Hiện tại tiếp diễn | am / is / are | Not only is she studying… |
| Động từ khiếm khuyết | can / could / should… | Not only can he sing… |
4. Đảo Ngữ Với Động Từ "Be"
Khi động từ chính là be, ta đưa be lên trước chủ ngữ mà không cần thêm trợ động từ.
Công thức với "be"
Not only + be + S + …, but S + be + also + …
Đúng
Not only is she a talented singer, but she is also a great dancer.
Cô ấy không chỉ là ca sĩ tài năng mà còn là vũ công giỏi.
Đúng
Not only was the food delicious, but the service was also excellent.
Đồ ăn không chỉ ngon mà dịch vụ cũng xuất sắc.
Sai
Not only does she be a talented singer…
Không thêm "do/does" khi động từ chính là "be".
5. Lỗi Thường Gặp
Lỗi 1: Quên đảo ngữ khi Not only đứng đầu câu
Sai
Not only he apologized, but he also paid for the damage.
Thiếu đảo ngữ — phải đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ.
Đúng
Not only did he apologize, but he also paid for the damage.
Anh ấy không chỉ xin lỗi mà còn bồi thường thiệt hại.
Lỗi 2: Đảo ngữ cả mệnh đề "but also"
Sai
Not only did he apologize, but also did he pay for the damage.
Mệnh đề "but also" không đảo ngữ.
Đúng
Not only did he apologize, but he also paid for the damage.
Chỉ đảo ngữ mệnh đề "not only", mệnh đề "but also" giữ nguyên.
Lỗi 3: Không song song cấu trúc
Sai
She is not only intelligent but also has beauty.
Tính từ + cụm danh từ → không song song.
Đúng
She is not only intelligent but also beautiful.
Tính từ + tính từ → song song chuẩn.
Lỗi 4: Thiếu "but" hoặc "also"
Sai
Not only did he apologize, also he paid for the damage.
Thiếu "but" — phải dùng "but…also" hoặc "but…as well".
Đúng
Not only did he apologize, but he also paid for the damage.
Luôn dùng cặp "not only…but also" đầy đủ.
6. Các Biến Thể Của "But Also"
Trong thực tế, also không phải lúc nào cũng bắt buộc. Bạn có thể thay thế bằng các cách diễn đạt khác:
Các biến thể
- but also — phổ biến nhất, chuẩn mực
- but…as well — thay "also" bằng "as well" ở cuối
- but…too — thay "also" bằng "too" ở cuối
- but — bỏ "also" (phong cách trang trọng)
Đúng
Not only did he apologize, but he paid for the damage as well.
Anh ấy không chỉ xin lỗi mà còn bồi thường thiệt hại.
7. So Sánh: Giữa Câu vs Đầu Câu
Cùng một ý nghĩa, nhưng vị trí của not only quyết định có cần đảo ngữ hay không:
Giữa câu (không đảo ngữ)
Đầu câu (đảo ngữ)
Cảnh báo
Khi viết lại câu từ dạng thường sang dạng đảo ngữ, nhớ xác định đúng trợ động từ theo thì của câu gốc. Nếu câu gốc không có trợ động từ, thêm do/does/did.
8. Bài Tập Viết Lại Câu
Viết lại các câu sau bằng cấu trúc Not only…but also với đảo ngữ (đặt "Not only" ở đầu câu):
1. She sings well. She also plays the piano beautifully.
Xem đáp án
Not only does she sing well, but she also plays the piano beautifully.
2. The movie was boring. It was also too long.
Xem đáp án
Not only was the movie boring, but it was also too long.
3. He has traveled to Japan. He has also lived there for two years.
Xem đáp án
Not only has he traveled to Japan, but he has also lived there for two years.
4. They can speak French. They can also write it fluently.
Xem đáp án
Not only can they speak French, but they can also write it fluently.
5. The restaurant serves great food. It also has a wonderful atmosphere.
Xem đáp án
Not only does the restaurant serve great food, but it also has a wonderful atmosphere.
9. Tóm Tắt
| Vị trí | Đảo ngữ? | Ví dụ |
|---|---|---|
| Giữa câu | Không | He not only sings but also dances. |
| Đầu câu | Có | Not only does he sing, but he also dances. |
| Với động từ "be" | Có | Not only is she smart, but she is also kind. |
Mẹo nhớ nhanh
Khi Not only đứng đầu câu → đảo ngữ mệnh đề đầu, giữ nguyên mệnh đề sau. Hãy nhớ: "Đầu đảo, sau giữ".