Câu Chẻ (Cleft Sentences) Trong Tiếng Anh
Câu chẻ là cấu trúc câu đặc biệt được sử dụng để nhấn mạnh một phần cụ thể của câu. Thay vì nói một câu thông thường, chúng ta "chẻ" câu thành hai phần để làm nổi bật thông tin quan trọng nhất.
Câu Chẻ Là Gì?
Câu chẻ (Cleft Sentences) là cấu trúc ngữ pháp giúp nhấn mạnh một thành phần cụ thể trong câu bằng cách tách câu thành hai mệnh đề. Có hai loại câu chẻ chính trong tiếng Anh:It-cleft và Wh-cleft (hoặc Pseudo-cleft).
1. It-Cleft Sentences (Câu Chẻ với "It")
Đây là loại câu chẻ phổ biến nhất, sử dụng cấu trúc It + be + thành phần nhấn mạnh + that/who...
Công thức
It + is/was + [nhấn mạnh] + that/who + [phần còn lại]
Ví Dụ So Sánh
Câu thông thường
John broke the window yesterday.
John đã làm vỡ cửa sổ hôm qua.
↓ Nhấn mạnh các thành phần khác nhau:
Nhấn mạnh chủ ngữ (John)
It was John who broke the window yesterday.
Chính John là người đã làm vỡ cửa sổ hôm qua.
Nhấn mạnh tân ngữ (the window)
It was the window that John broke yesterday.
Chính cửa sổ là thứ John đã làm vỡ hôm qua.
Nhấn mạnh trạng ngữ thời gian (yesterday)
It was yesterday that John broke the window.
Chính hôm qua là lúc John làm vỡ cửa sổ.
Sử Dụng "Who" hay "That"?
| Nhấn mạnh | Dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| Con người | who hoặc that | It was Mary who/that called. |
| Vật/Sự vật | that | It was the car that she bought. |
| Thời gian/Nơi chốn | that | It was in Paris that we met. |
2. Wh-Cleft Sentences (Câu Chẻ với "What")
Loại câu chẻ này sử dụng các từ để hỏi như what, where,when, why, who để nhấn mạnh.
Công thức
What/Where/When... + S + V + is/was + [nhấn mạnh]
Các Cấu Trúc Wh-Cleft Phổ Biến
What + S + V + is/was...
What I need is a good night's sleep.
Điều tôi cần là một giấc ngủ ngon.
What + S + V + is + to-infinitive
What she wants is to travel the world.
Điều cô ấy muốn là đi du lịch vòng quanh thế giới.
Where/When/Why + S + V + is/was...
Where we met was in the library.
Nơi chúng tôi gặp nhau là ở thư viện.
The thing/person + that + S + V + is/was...
The thing that surprised me was his honesty.
Điều khiến tôi ngạc nhiên là sự trung thực của anh ấy.
So Sánh It-Cleft và Wh-Cleft
It-Cleft
Đặc điểm:
- Bắt đầu bằng "It"
- Dùng "that/who"
- Nhấn mạnh ở giữa câu
Wh-Cleft
Đặc điểm:
- Bắt đầu bằng Wh-word
- Dùng "is/was"
- Nhấn mạnh ở cuối câu
Khi Nào Dùng Câu Chẻ?
Nhấn mạnh thông tin quan trọng
Khi bạn muốn người nghe chú ý đặc biệt vào một phần của câu.
It was her smile that I remember most.
Làm rõ hoặc sửa chữa thông tin
Khi bạn muốn sửa một hiểu lầm hoặc làm rõ điều gì đó.
It wasn't Tom who called. It was Tim.
Tương phản
Để tạo sự đối lập giữa hai điều.
What I wanted was peace. What I got was chaos.
Trong văn viết trang trọng
Câu chẻ thường được dùng trong văn viết học thuật hoặc chính thức.
It is through education that we can solve this problem.
Lỗi Thường Gặp
Lỗi: Sai thì của động từ "be"
It is last year that I graduated.
It was last year that I graduated.
Dùng "was" vì "last year" là quá khứ.
Lỗi: Quên đảo ngữ trong câu hỏi
What she wants is she travel the world?
What she wants is to travel the world.
Sau "is/was" dùng to-infinitive hoặc danh từ.
Lỗi: Nhấn mạnh động từ (không thể dùng It-cleft)
It was broke that John the window.
What John did was break the window.
Để nhấn mạnh động từ, dùng cấu trúc "What S did was + V".
Mẹo học tập
Để làm chủ câu chẻ, hãy luyện tập chuyển đổi câu thông thường thành câu chẻ. Bắt đầu với một câu đơn giản, sau đó thử nhấn mạnh từng thành phần khác nhau bằng cấu trúc It-cleft. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ cách thức hoạt động của câu chẻ.
Bài Tập Thực Hành
Chuyển câu sau thành câu chẻ để nhấn mạnh phần được gạch chân:
- Sarah won the competition.
- I need a new computer.
- They met in London.
- I love her kindness most about her.
- He left because he was angry.
Tổng Kết
Câu chẻ là công cụ mạnh mẽ giúp bạn nhấn mạnh thông tin quan trọng và làm cho lời nói hoặc văn viết của bạn rõ ràng hơn. Hai loại chính là:
- It-cleft: It + be + [nhấn mạnh] + that/who...
- Wh-cleft: What/Where/When... + S + V + is/was + [nhấn mạnh]
Hãy thực hành thường xuyên để sử dụng câu chẻ một cách tự nhiên và hiệu quả trong giao tiếp tiếng Anh!